Anasayfa · İşyeri Ortam Ölçümleri · Uçucu Organik Bileşikler (VOC)

Uçucu organik bileşikler (VOC) ölçümü.

İşyeri havasında uçucu organik bileşiklerin tayini; TS ISO 16200-1 standardı kapsamında pompa ile sorbent tüpe numune alma yöntemi. Benzen, toluen, etilbenzen, ksilen, kloroform ve geniş VOC spektrumu. TÜRKAK akreditasyonlu (AB-1063-T), İSGÜM yetkili.

TÜRKAK akreditasyon logosu
// Akreditasyon Kapsamı

VOC numune alma faaliyetimiz TÜRKAK tarafından AB-1063-T numarasıyla TS EN ISO/IEC 17025 kapsamında akreditedir; İSGÜM Yetki No 367 ile yetkilendirilmiştir.

TÜRKAK · AB-1063-TİSGÜM · No 367
Tanım

Uçucu organik bileşikler (VOC) ölçümü nedir?

// Tanım

Uçucu organik bileşikler (VOC) ölçümü; işyeri ortamında bulunan ve oda sıcaklığında buharlaşma özelliği yüksek organik kimyasal maddelerin havadaki konsantrasyonunun akredite metotla tayinidir.

VOC ölçümü; Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik ve Kanserojen veya Mutajen Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik kapsamında işverenin yasal yükümlülüğüdür. Prosafety; TÜRKAK akreditasyonlu deney laboratuvarı (AB-1063-T, TS EN ISO/IEC 17025) ve İSGÜM Yetki No 367 ile yetkilendirilmiş kuruluş olarak VOC ölçümlerini TS ISO 16200-1 standardı kapsamında yürütür.

VOC'lere maruziyet; baş Bakısı, mide bulantısı, nörolojik bozukluklar, karaciğer ve böbrek hasarı, kanser riski (özellikle benzen) gibi ciddi sağlık etkilerine yol açar. Boya ve cila uygulama, plastik üretim, baskı, tekstil ve kimya endüstrilerinde VOC ölçümü zorunlu maruziyet değerlendirme parametresidir.

Sektörde VOC ölçümü, uçucu organik bileşikler ölçümü, kimyasal maruziyet ölçümü, benzen ölçümü, toluen ölçümü veya ksilen ölçümü şeklinde aratılır.

Analiz Kapsamı

Hangi VOC bileşikleri tayin edilir?

TÜRKAK akreditasyon kapsamımızda (AB-1063-T) sorbent tüpe numune alma yöntemiyle aşağıdaki uçucu organik bileşiklerin numunesi alınmaktadır.

BenzenToluenEtilbenzeno-Ksilen m,p-KsilenKloroformBromoformBromobenzen n-Bütilbenzensec-Bütilbenzenp-İzopropiltoluenBromodiklorometan Dibromoklorometan1,1-Dikloroetan1,2-Dikloroetan2,2-Dikloropropan 1,1-Dikloropropen1,2-Dikloropropen1,3-Dikloropropancis-1,3-Dikloropropen trans-1,3-Dikloropropen1,2-DibromoetanDibromometanHekzakloro-1,3-bütadien 1,1,1,2-Tetrakloroetan1,1,2,2-Tetrakloroetan1,2,3-Trikloropropan+ ek bileşikler

Numune sorbent tüplere alınır ve akredite analiz laboratuvarında Gaz Kromatografisi (GC) yöntemiyle her bileşik için ayrı konsantrasyon değeri belirlenir. Sonuçlar Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik sınır değerleriyle karşılaştırılır.

Ölçüm Yöntemi

VOC ölçümü nasıl yapılır?

Akredite VOC ölçümü; sorbent tüpe pompa ile numune alma ve laboratuvarda gaz kromatografisi analiziyle yürütülür.

Saha öncesi planlama

  • VOC kaynak tespiti: Boya kabini, baskı tezgâhı, kimyasal depolama, lehimleme alanı.
  • Hedef bileşik listesi: Risk değerlendirmesine göre öncelikli VOC'lar.
  • Örnekleme planı: Kişisel maruziyet veya ortam ölçümü, süre.
  • Sorbent tüp seçimi: Aktif karbon, Tenax TA, XAD-2 gibi VOC tipine uygun sorbent.

Saha numune alma

  • Pompa kalibrasyonu: Numune alma öncesi ve sonrası debi doğrulama (genelde 50-200 mL/dk).
  • Sorbent tüp bağlantısı: Çalışan yakasına (kişisel) veya tripoda (ortam) sabitleme.
  • Örnekleme süresi: Hedef bileşik konsantrasyonuna göre 15 dk – 8 saat.
  • Çevre kayıt: Sıcaklık, nem, basınç, çalışma aktivitesi.
  • Şahit numune: Saha kontrolü için ek tüp.
  • Numune muhafaza: Soğuk zincir, ışıktan korunma.

Laboratuvar analizi

  • Termal desorpsiyon veya solvent ekstraksiyonu ile VOC ayrımı.
  • Gaz Kromatografisi (GC) ve Kütle Spektrometresi (MS) ile her bileşik için ayrı kantitatif tayin.
  • Standart kalibrasyon eğrileri ile konsantrasyon hesabı.
  • Hava hacmine bölünme: Sonuç mg/m³ veya ppm cinsinden.

Raporlama

  • Her VOC bileşiği için ayrı konsantrasyon değeri.
  • 8 saatlik TWA (zaman ağırlıklı ortalama) hesabı.
  • Yönetmelik sınır değerleriyle karşılaştırma.
  • Maruziyet değerlendirmesi ve varsa kontrol önerisi.
Sık Sorulan Sorular

VOC ölçümüne ilişkin sıkça sorulanlar.

VOC nedir?
VOC (Volatile Organic Compounds — Uçucu Organik Bileşikler); oda sıcaklığında kolayca buharlaşan, karbon içeren organik kimyasal maddelerdir. Boya, vernik, çözücü, yapıştırıcı, temizleyici, yakıt ve birçok endüstriyel kimyasalda bulunur. Soluma yoluyla maruziyet sağlık üzerinde olumsuz etkilere yol açar.
VOC ölçümü hangi sektörlerde gereklidir?
Boya ve kaplama uygulamaları, baskı ve matbaa, plastik üretimi, tekstil boyahaneleri, kimya endüstrisi, petrol rafineri ve depolama, tutkal ve yapıştırıcı uygulamaları, otomotiv tamir ve boyama gibi sektörlerde VOC maruziyet riski yüksektir.
Benzen ölçümü ayrı mı yapılır?
Benzen; kanserojen sınıfı VOC olarak ayrıca önemlidir ve düşük sınır değerine sahiptir (3.25 mg/m³ TWA). VOC paketi içinde tek başına analiz edilebilir veya ayrı odaklanmış benzen ölçümü yapılabilir. Kanserojen veya Mutajen Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanır.
Sorbent tüp nedir?
Sorbent tüp; içinde aktif karbon, Tenax TA veya XAD-2 gibi adsorbe edici malzeme bulunan küçük cam veya çelik tüptür. Pompa ile çekilen hava sorbent tüpten geçer, VOC moleküller bu malzeme üzerine tutunur. Laboratuvarda termal desorpsiyon veya solvent ekstraksiyonu ile geri kazanılır.
Ölçüm ne kadar sürer?
Saha numune alma süresi 15 dakika – 8 saat arası, hedef bileşik konsantrasyonuna ve örnekleme stratejisine göre değişir. Laboratuvar analizi 5-10 iş günü, karmaşık VOC paketleri için 10-15 iş günü sürebilir.
Ölçüm sonucu nasıl değerlendirilir?
Her VOC bileşiği için ölçülen konsantrasyon; Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik EK-I tablosundaki mesleki maruziyet sınır değerleri (TWA, STEL) ile karşılaştırılır. Karışım etkileri için her bileşiğin oranı ayrı değerlendirilir; toplam toksik etki hesabı yapılır.
// Sonraki Adım

VOC ölçüm ihtiyacınızı paylaşın.

Sektör, kullanılan kimyasal listesi (varsa SDS), çalışan sayısı ve ölçüm yapılacak alan bilgisi yeterli; teklif ve takvim aynı iş günü hazırlanır.