Anasayfa · İşyeri Ortam Ölçümleri · Titreşim

İşyeri titreşim ölçümü ve maruziyet tayini.

Çalışanın el-kol titreşimine ve tüm vücut titreşimine maruziyetinin standart bazlı yöntemle ölçümü; A(8) günlük maruziyet değerinin yönetmelik sınır değerleriyle karşılaştırılması. Pneumatik el aletleri, taşıt operatörleri ve makine kullanıcıları için, e-imzalı rapor.

Tanım

Titreşim ölçümü nedir?

// Tanım

Titreşim ölçümü; çalışanın iş günü boyunca el-kol veya tüm vücut yoluyla maruz kaldığı mekanik titreşimlerin kalibrasyonlu ivmeölçer ile ölçülmesi ve günlük titreşim maruziyet değeri A(8)'in yönetmelik sınır değerleriyle karşılaştırılması faaliyetidir.

İşyerinde titreşim maruziyeti; Çalışanların Titreşimle İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik (R.G. 22.08.2013 / 28743) kapsamında işverenin değerlendirmesi gereken bir maruziyet etkenidir. Ölçümler TS EN ISO 5349 (el-kol titreşim) ve TS EN ISO 2631 (tüm vücut titreşim) standartları çerçevesinde yürütülür.

Uzun süreli titreşim maruziyeti; el-kol titreşim sendromu (HAVS), beyaz parmak hastalığı (Raynaud), bel ve sırt rahatsızlıkları, kas-iskelet sistemi bozuklukları ve sinir hasarı gibi meslek hastalıklarına yol açar. Pneumatik kırıcı ve matkap operatörleri, taşıt sürücüleri (forklift, kamyon, traktör, iş makinesi), zımpara ve taşlama makinesi kullanıcıları en yüksek risk gruplarındadır.

Sektörde titreşim ölçümü, el-kol titreşim ölçümü, tüm vücut titreşim ölçümü, A(8) ölçümü veya titreşim maruziyeti şeklinde aratılır.

Ölçüm Tipleri

El-kol ve tüm vücut titreşim — iki ayrı standart.

Titreşim maruziyeti, çalışanın titreşime maruz kaldığı vücut bölgesine göre iki farklı standartla ölçülür.

// Yöntem 01 · HAV

El-Kol Titreşim Maruziyeti

Hand-Arm Vibration (HAV); pneumatik veya elektrikli el aletleri, taşlama, zımpara, perçinleme ve kırıcı gibi titreşimli el aletlerinden çalışanın eline ve koluna iletilen titreşimdir. İvmeölçer alet sapına monte edilir; titreşim X, Y, Z eksenlerinde ölçülür ve toplam titreşim değeri hesaplanır.

  • Üç eksenli ivmeölçer (X, Y, Z)
  • Frekans ağırlıklı toplam titreşim değeri
  • Maruziyet süresi normalize edilir
TS EN ISO 5349A(8) m/s²
// Yöntem 02 · WBV

Tüm Vücut Titreşim Maruziyeti

Whole-Body Vibration (WBV); taşıt sürücülerinin, iş makinesi operatörlerinin ve sabit makineler önünde uzun süre çalışanların koltuk veya ayak yoluyla maruz kaldığı titreşimdir. İvmeölçer koltuk yüzeyine veya tabana yerleştirilir.

  • Koltuk yüzeyi veya tabana yerleştirilen sensör
  • Üç eksen ağırlıklandırılmış RMS değeri
  • En yüksek eksen değeri esas alınır
TS EN ISO 2631A(8) m/s²
Sınır Değerler

Titreşim maruziyet sınır değerleri.

Çalışanların Titreşimle İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik kapsamında, günlük maruziyet değeri A(8) için iki eylem seviyesi tanımlanmıştır.

Maruziyet TürüEylem Değeri A(8)Sınır Değer A(8)
El-Kol Titreşim (HAV)2,5 m/s²5,0 m/s²
Tüm Vücut Titreşim (WBV)0,5 m/s²1,15 m/s²

Eylem değeri aşımında; işveren risk değerlendirmesini revize eder, çalışanları bilgilendirir, sağlık gözetimi başlatır, titreşim azaltıcı önlemler uygular. Sınır değer aşımı kabul edilemez; işveren derhal koruyucu önlem almakla yükümlüdür: titreşim azaltıcı el aletleri, koltuk amortisörü, çalışma süresi sınırlandırma, çalışan rotasyonu.

Ölçüm Yöntemi

Titreşim ölçümü nasıl yapılır?

Titreşim ölçümü; kalibrasyonlu üç eksenli ivmeölçer, standart bazlı bağlantı ve maruziyet süresi normalize ile yürütülür.

Saha öncesi planlama

  • Çalışan görev profili: Kullanılan alet/araç tipi, günlük kullanım süresi.
  • Titreşim kaynağı tespiti: Pneumatik alet, elektrikli el aleti, taşıt, sabit makine.
  • Ölçüm tipi seçimi: El-kol (HAV) veya tüm vücut (WBV).
  • İvmeölçer kalibrasyonu: Ölçüm öncesi ve sonrası sertifikalı kalibratör ile doğrulama.

Saha ölçümü

  • HAV için: İvmeölçer alet sapına standart adaptör ile sabitlenir; çalışan normal kullanım gerçekleştirir.
  • WBV için: Yastıklı SIT-pad sensör koltuk yüzeyine; ayrıca tabana sensör eklenebilir.
  • Üç eksen kayıt: X, Y, Z bileşenleri eş zamanlı kaydedilir.
  • Maruziyet süresi: Aktif kullanım süresi (titreşim altında geçen) ayrı belgelenir.
  • Çevre koşulları: Sıcaklık, alet/araç model bilgisi, çalışma materyali.

Değerlendirme ve raporlama

  • Frekans ağırlıklı RMS: Her eksen için ayrı hesap.
  • Toplam titreşim değeri: HAV için ahv = √(ax² + ay² + az²); WBV için en yüksek eksen 1.4 katsayılı.
  • A(8) günlük maruziyet: 8 saatlik süreye normalize edilmiş günlük titreşim maruziyet değeri.
  • Eylem ve sınır değer karşılaştırması: Yönetmelik referansları.
  • Uygunluk değerlendirmesi ve kontrol önerileri: Aşım hâlinde alternatif alet, koltuk amortisörü, süre kısaltma.
Sık Sorulan Sorular

Titreşim ölçümüne ilişkin sıkça sorulanlar.

A(8) nedir?
A(8); çalışanın 8 saatlik bir iş gününe normalize edilmiş günlük titreşim maruziyet değeridir. Çalışanın gerçek iş günü 8 saatten farklı olsa bile, ölçülen değer 8 saate normalize edilir; farklı vardiyalardaki maruziyet karşılaştırılabilir. m/s² cinsinden ifade edilir.
El-kol ve tüm vücut titreşim farkı nedir?
El-kol titreşim (HAV); el aletleri sap üzerinden ele iletilen titreşim. Sınır değeri A(8) = 5,0 m/s². Tüm vücut titreşim (WBV); taşıt koltuğu veya zemin üzerinden vücuda iletilen titreşim. Sınır değeri A(8) = 1,15 m/s². Farklı standart ve sınır değerlerle değerlendirilir.
Hangi mesleklerde titreşim ölçümü gereklidir?
El-kol için: pneumatik kırıcı, taşlama, zımpara, perçinleme, motor testere, çekiçle kırma. Tüm vücut için: kamyon, otobüs, forklift, traktör, iş makinesi operatörleri; vibrasyonlu üretim hattı yakınında uzun süre çalışanlar.
Beyaz parmak hastalığı nedir?
Beyaz parmak hastalığı (Raynaud sendromu); uzun süreli el-kol titreşimi maruziyetinin yol açtığı meslek hastalığıdır. Soğukla temas hâlinde parmaklarda beyazlama, uyuşma, his kaybı ve dolaşım bozukluğu gözlenir. İlerlemiş aşamalarda kalıcı doku hasarı oluşur. Bu nedenle el-kol titreşim ölçümü ve maruziyet kontrolü kritik önemdedir.
Titreşim ölçümü ne sıklıkta yapılmalı?
İşyerinin tehlike sınıfına göre; çok tehlikeli sınıfta yılda en az 1, tehlikeli sınıfta 2 yılda 1, az tehlikeli sınıfta 3 yılda 1. Yeni el aleti veya araç edinme, üretim süreci değişikliği hâlinde dönem beklenmez.
Sınır değer aşılırsa ne yapılır?
A(8) sınır değeri aşılırsa; düşük titreşimli el aleti seçimi, koltuk amortisörü ve titreşim emici tabandan geçen ayak destekleri, çalışma süresi sınırlama, çalışan rotasyonu, düzenli sağlık gözetimi ve iş aletinin doğru bakımının yapılması önlemleri alınır.
// Sonraki Adım

Titreşim ölçüm ihtiyacınızı paylaşın.

Kullanılan el aletleri, taşıt ve makine listesi, çalışan sayısı ve günlük kullanım süreleri yeterli; teklif ve takvim aynı iş günü hazırlanır.

Titreşim Ölçümü Teklifi Al Tüm Ortam Ölçümleri
+994212 211 09 10
[email protected]